حجم تخلف متالی اخیر به قدری است كه نمی تواند بدون اعمال نفوذ و تبانی صورت گرفته باشد.

به گزارش خبرآنلاین؛ اعتبار اسنادی فرآیندی است كه برای افزایش امنیت تبادلات اقتصادی و كاهش ریسك مبادلات تعریف و اجرا شده است. در این فرایند زمانی كه یك خریدار اقدام به سفارش خرید كالا و خدماتی می كند برای آنكه به فروشنده اعتبار خود را اثبات كند با ارایه اسنادی از طرف بانك عامل خود وارد مذاكره می شود.

اسناد اعتباری خریدار در واقع سندی است كه به فروشنده تضمین می دهد كه بهای كالا و خدماتی را كه به فروش رسانده، دریافت خواهد كرد. در یك مبادله ساده همیشه یك طرف خریدار وجود دارد و یك طرف فروشنده در این مبادله نقل و انتقال كالا و پول اگر در یك لحظه انجام شود خریدار و فروشنده نگران دریافت حق خود نخواهند بود ولی زمانی كه بین خرید كالا و دریافت پول به دلایل مختلف اختلاف زمانی وجود داشته باشد (حال به دلیل حجم بالای مبادله صورت گرفته و یا فاصله بین سفارش تولید تا زمان تحویل) باید تضمین هایی وجود داشته باشد كه فروشنده مطمئن شود كه پول خود را دریافت خواهد كرد و خریدار نیز از دریافت كالای خود مطمئن شود.

سیستم بانكی با تعریف فرایند گشایش اسناد اعتباری در واقع به خریدار و فروشنده تضمین نقل و انتقال كامل و سالم پول و كالا را ارایه داده و در ازای این تضمین كارمزد دریافت می كند.

در یك فرایند معمولی گشایش اعتبار علاوه بر خریدار و فروشنده یك دو و حتی سه بانك وارد فرایند می شوند، یك بانك به عنوان بانك عامل فروشنده و بانك دیگربه عنوان عامل خریدار وارد عمل می شوند و تضمین می كنند پول كالا و خدمت زمانی كه خریدار كالا و خدمت مورد نظرش را دریافت كرد به فروشنده پرداخت شود.

این فرایند در 5 مرحله ساده شده است اول، سفارش كالایی از سوی خریدار به فروشنده ارایه می شود، در دومین گام خریدار اقدام به گشایش اعتبار نزد بانك عامل خود می كند و این گشایش به این صورت است كه خریدار معادل حجم معامله مورد نظر خود پول نقد به بانك پرداخت می كند و یا از محل اعتباری كه در بانك دارد اجازه دریافت تسهیلات را از بانك عامل خود دریافت می كند.




در مرحله بعد یعنی مرحله سوم بانك عامل خریدار معادل اعتبار مشتری اش به بانك عاملی كه از طرف فروشنده كالا معرفی شده پولی پرداخت كرده و یا اعتباری رد و بدل می كند. در مرحله چهارم فروشنده سفارش كالای خریدار را برای او ارسال خواهد كرد و در مرحله پنجم زمانی كه خریدار صحت كالای دریافت شده را تائید كند بانك عامل فروشنده پول را به حساب فروشنده واریز خواهد كرد.

در این مراحل به دلیل آنكه اعتبار بانكها وارد چرخه مبادله می شود در عمل تضمینی خواهد بود بر صحت و سلامت انجام مبادله.

اما در این فرایند چگونه اختلاس صورت گرفته است؟
در سیستم بانكی اسناد اعتباری صادر شده الزاما در زمان وقوع یك مبادله صادر نمی شود بلكه یك فرد می تواند با ارایه اسناد اعتباری و یا پول نقد از سیستم بانكی اسناد اعتباری دریافت كند و این اسناد در بین بانك ها قابل خرید و فروش است.

یعنی شما اقدام به دریافت یك سند اعتباری از بانك «الف» می كنید این سند یك تاریخ سر رسید دارد كه در این تاریخ بانك موظف است مبلغ تضمین شده در سند را به آوردنده آن تحویل دهد (چیزی شبیه به چك ها تضمینی بانكی)، شما می توانید قبل از تاریخ سر رسید اعتبار اسنادی صادر شده را به بانك«ب» بفروشید كه این بانك اصطلاحا با تنزیل كردن سند ( یعنی پرداخت پولی كمتر از مبلغ سند اعتباری به شما) این سند را دریافت و در زمان سر رسید شدن سند از بانك «الف» پول خود را دریافت میكند و در واقع تنزیل به نوعی كارمز بانك «ب» در ازای نقل كردن سند اعتباری پیش از تاریخ سر رسید محسوب می شود، البته در این روند بانك «ب» با استعلام از بانك «الف» از صحت سندی كه خریداری می كند مطمئن می شود.



در اختلاس 3 هزار میلیارد تومانی با تبانی صورت گرفته با كاركنان شعبه بانك اقدام به صدور اعتبار اسنادی جعلی كرده و این اسناد را قبل از رسیدن زمان سر رسید نزد بانكهای دیگری تنزیل كرده اند در این فرایند از یكسو تبانی كنندگان در زمان استعالم بانك تنزل كننده اعتبار آنرا تائید می كردند و از سوی دیگر با افزایش حجم اختلاس كنندگان به تطمیع كارمندان بانكهای تنزل كننده نیز پرداخته و با ابطال اسناد اعتباری جعلی بعد از سر رسید شدن اقدام كردند تا جعلی بودن اسناد فاش نشود. البته یكی از فضاهایی كه امكان ادامه این روش را برای اختلاس كنندگان فراهم می سازد به روز نبودن به روز رسانی حسابهای بین بانك ها و بین شعب با هربانك است كه گاهی به صورت سالیانه انجام می شود و این فرصت مناسبی برای تبانی كنندگان جهت حسابسازی و پنهان كردن پولهای اختلاس شده است.

البته با توجه به حجم بالای اختلاس كه به هر شكل ( حتی اگر در اسناد بانك صادر كننده اسناد اعتباری به ثبت نرسیده باشند)در اسناد حسابداری بانكهای تنزیل كننده ثبت و ضبط شده، شك به اعمال نفوذ و استفاده از توصیه نامه های خاص و حتی فشار برخی از مقامات ارشد در سیستم بانكی و خارج از بانكی تقویت شده است كه البته در حال حاضر دادستان كل كشور و سازمان بازرسی در حال تحقیق در این زمینه هستند.